كاركنان صنعت نفت در سخت‌ترین لحظات پای كار ایران ایستادند

محسن پاک‌نژاد در تشریح عملکرد دو ساله صنعت نفت طی دوران فعالیت دولت چهاردهم، گفت: یکم شهریور 1403 که وارد وزارت نفت شدم موضوع ذخیره‌سازی‌های سوخت کشور نخستین موضوعی بود که در نشستی با مدیران ارشد صنعت نفت به بحث و بررسی گذاشته شد، متأسفانه در آن زمان گزارش‌ها در زمینه ذخیره‌سازی‌های بنزین و گازوئیل نیروگاهی تا حدودی نگران‌کننده بود.

وی افزود: شهریور، ماه سفرهاست و به‌طور طبیعی نسبت به دیگر ماه‌های سال، مصرف بنزین افزایش می‌یابد، درباره گازوئیل ذخیره‌شده در نیروگاه‌ها هم پس از دو تا سه ماه با فصل سرد روبه‌رو خواهیم بود و سازوکار تأمین گاز نیروگاه‌ها به دلیل افزایش مصرف در بخش‌های خانگی و تجاری تا اندازه‌ای محدود می‌شود بنابراین نیروگاه‌ها باید گازوئیل را جایگزین گاز طبیعی کنند.

نخستین گزارش به رئیس‌جمهوری

وزیر نفت گفت: در نخستین ملاقات با رئیس‌جمهوری گزارش نخست بنده به ایشان درباره وضع ذخیره‌سازی‌های سوخت بود، در زمان ارائه گزارش با استناد به اعداد و ارقام، واکنش ایشان بسیار جالب بود؛ ضمن نگرانی و دغدغه‌مندی با خونسردی پرسید: «برنامه شما چیست؟»

پاک‌نژاد با اشاره به اینکه از آن پس رئیس‌جمهوری به‌طور مستمر در مقاطع زمانی سه تا چهار روز یک‌بار پیگیر این موضوع بود، تصریح کرد: هفته‌ای یک‌بار با برگزاری نشست، وضع ذخیره‌سازی گاز و گازوئیل نیروگاه‌ها بررسی و تعادلی میان وزارتخانه‌های نفت، صنعت، معدن و تجارت (صمت) و نیرو برقرار شد تا بتوانیم با همکاری و هم‌افزایی حرکت کنیم و کشور در این حوزه با مشکل تأمین سوخت روبه‌رو نشود.

حفظ پایداری تأمین سوخت با وجود اصابت به تأسیسات نفتی

وی با اشاره به جنگ 12 روزه افزود: در جنگ 12 روزه یکی از انبارهای نفت تهران هدف قرار گرفت که نقشی تعیین‌کننده‌ در تأمین و توزیع سوخت داشت. در ادامه، پالایشگاه‌های گازی فجر جم و فاز 14 پارس جنوبی هم مورد اصابت قرار گرفتند.

وزیر نفت ادامه داد: با وجود این اصابت‌ها و جهش مصرف بنزین در روزهای نخست جنگ 12 روزه که مصرف را به آستانه روزانه 200 میلیون لیتر رساند، در حوزه ذخیره‌سازی‌ها و انبارهای بنزین و سوخت شهر تهران خوشبختانه با مشکل جدی روبه‌رو نشدیم. در حوزه گاز هم با وجود اصابت به پالایشگاه‌های فجر جم و فاز 14 پارس جنوبی، با کمبود روبه‌رو نشدیم.

حمله به انبارهای نفت تهران و مدیریت سوخت‌رسانی به شمال کشور

وزیر نفت با اشاره به اینکه در طول جنگ 40 روزه شاهد آسیب‌های بیشتری بودیم، بیان کرد: شانزدهم یا هفدهم اسفند بود که بار دیگر انبارهای نفت تهران مورد هجوم قرار گرفت.  ساعت هشت شب، زمانی که یکی از این تأسیسات هدف قرار گرفت، از محلی دور و روی ساختمانی ایستادم و شراره‌های آتش را دیدم. شرایط بسیار نگران‌کننده بود.

پاک‌نژاد ادامه داد: انبارهای نفت ری، شهران و قوچک هدف قرار گرفتند. تأسیسات بارگیری انبار نفت ری هم آسیب دید. همزمان یکی از انبارهای نفت استان البرز هدف قرار گرفت و شرایط بسیار نگران‌کننده شد. تأسیسات بارگیری از این جهت اهمیت داشت که با آسیب دیدن آن، امکان سوخت‌رسانی به استان‌های شمالی کشور می‌توانست مختل شود. طبق قاعده، چنین اتفاقی باید سوخت‌رسانی را با مشکل روبه‌رو می‌کرد و هدف دشمن نیز ایجاد همین اختلال بود.

وی افزود: همان شب گردهم آمدیم و درباره راهکارها بحث کردیم. برنامه‌ریزی‌هایی انجام شد و چهارچوب‌هایی تعریف کردیم تا کمترین اختلال در حوزه سوخت‌رسانی استان تهران و استان‌های شمالی کشور ایجاد شود.

وزیر نفت ادامه داد: بخشی از لجستیک را که در جنوب کشور قرار داشت به شمال منتقل کردیم و بخشی از امکانات نواحی مرکزی کشور را به تهران انتقال دادیم تا امکان انتقال سوخت از مسیرهای جاده‌ای فراهم شود. تدابیر دیگری اندیشیده شد که اکنون به آنها اشاره نمی‌کنم و در زمان دیگری روایت خواهم کرد که در این زمینه چه اقدام‌هایی انجام شد.

پاک‌نژاد گفت: همکاران ما کارهای بسیار ارزشمندی انجام دادند و خوشبختانه پس از چند روز، اوضاع از حالت نگرانی به پایداری نسبی رسید و مدیریت سوخت‌رسانی در شمال کشور به نحوی مطلوب انجام شد.

حضور سرزده رئیس‌جمهوری در وزارت نفت در روزهای جنگ

وی درباره حضور رئیس‌جمهوری در وزارت نفت در روزهای جنگ گفت: در طول روزهای جنگ که بخش عمده‌ای از آن وارد سال 1405 شده بود، رئیس‌جمهوری با وجود محدودیت‌های حفاظتی، چند نوبت به‌صورت سرزده برای دیدار با ما به وزارت نفت آمد. ما در بعضی از روزها در این ساختمان مستقر نبودیم و مجبور بودیم در ساختمان‌های دیگری فعالیت کنیم. حضور رئیس‌جمهوری با توجه به روحیه مردم‌داری، صداقت و شجاعت ایشان بسیار قابل‌توجه بود.

وزیر نفت ادامه داد: همه ما شاهد این شجاعت در عرصه‌های مختلف بودیم و این ویژگی به‌عنوان یکی از صفات بارز رئیس‌جمهوری بروز و ظهور داشت. ایشان هنگام حضور نگرانی‌ها و دغدغه‌ها را می‌شنید و رهنمودهایی ارائه می‌داد. بعضی موارد برای من بسیار جالب بود؛ با وجود اینکه انتظار می‌رفت ایشان تخصص مستقیم در این زمینه نداشته باشد، نکاتی را مطرح می‌کرد که بسیار کارگشا بود.

پاک‌نژاد تأکید کرد: بی تعارف و مبالغه عرض می‌کنم. همکاران ما هم شاهد بودند و برایمان جالب بود که رئیس‌جمهوری تا این اندازه به این مسائل توجه داشتند و دقیق به نکاتی اشاره می‌کرد که می‌توانست در حل مسائل بسیار مؤثر باشد.

وی با بیان اینکه حضور ایشان را فراموش نمی‌کنم، افزود: در شرایط خاص آن روزها، چهره رئیس‌جمهوری و صلابت و شجاعت ایشان را مشاهده می‌کردیم و می‌دیدیم که محدودیت‌ها را پشت سر می‌گذارند. البته یکی از گلایه‌ها و توصیه‌هایی که به‌عنوان برادر کوچک‌تر ایشان همیشه مطرح می‌کردم، این بود که «آقای رئیس‌جمهور، انصافاً مراقب خودتان باشید. به هر حال چشم این مردم به‌عنوان رئیس‌جمهوری به شماست و خدای نکرده اتفاقی در این حوزه نیفتد.»

پویش «2 درجه کمتر» الگوسازی رفتاری برای مصرف انرژی بود

پاک‌نژاد با اشاره به اینکه بهینه‌سازی مصرف طی دو سال گذشته به‌طور خاص از سوی رئیس‌جمهوری مورد تأکید بوده است، گفت: در محل کار رئیس‌جمهوری به‌طور معمول حداقل روشنایی وجود دارد. وقتی در تابستان به اتاق ایشان می‌روم، گاهی به‌دلیل گرمای اتاق اعتراض می‌کنم، اما ایشان دستگاه‌های خنک‌کننده را روشن نمی‌کنند. نه اینکه روشن نکردن دو دستگاه سردکننده در اتاق رئیس‌جمهوری تأثیری قابل‌توجه بر مصرف انرژی کشور داشته باشد، بلکه این اقدام نوعی الگوسازی رفتاری است.

وی ادامه داد: گاهی نیز اتاق ایشان آن‌قدر تاریک است که می‌گوییم «آقای رئیس، ما جلو پایمان را هم نمی‌بینیم.» ایشان این موارد را رعایت می‌کند و در حوزه زندگی شخصی نیز تأکید دارد که «من این کار را انجام می‌دهم تا مردم عزیزمان هم بدانند که بهینه‌سازی مصرف و صرفه‌جویی باید از خود ما شروع شود.» این یکی از کارهای ارزشمندی است که ایشان انجام می‌دهد و بر آن تأکید دارد.

وزیر نفت بیان کرد: ایشان چند نوبت به وزارت نفت آمد، به‌طور معمول ما ملاحظه‌هایی داریم، اما وقتی ایشان می‌آید، حساسیت بیشتری به مصرف انرژی نشان می‌دهیم.

پاک‌نژاد افزود: در یکی از همین دیدارها، با اینکه حداکثر مقدار روشنایی را کاهش داده بودیم، چراغ راهرو روشن بود. ایشان به من تأکید کرد: «این چراغ راهرو چرا روشن است؟» و من بلند شدم و آن را خاموش کردم. این حجم از حساسیت، همان الگوسازی رفتاری در مصرف انرژی است که باید در همه زمینه‌ها مورد توجه قرار گیرد.

ناترازی انرژی حاصل یک یا دو سال نیست

وی با بیان اینکه در حوزه حامل‌های انرژی با ناترازی روبه‌رو هستیم، تاکید کرد: این ناترازی در یک یا دو سال گذشته ایجاد نشده، بلکه حاصل حدود 20 سال است که به‌تدریج انباشته شده و امروز در احجام بزرگی خود را نشان می‌دهد و همین موضوع کار را دشوار کرده است.

وزیر نفت افزود: موضوع بهینه‌سازی مصرف باید به‌طور جدی مورد توجه همه ما قرار گیرد. همین‌جا از مردم عزیزمان درخواست می‌کنم که در این زمینه نیز مانند همیشه به دولت کمک کنند.

کاهش واردات بنزین با همراهی مردم امکان‌پذیر است

پاک‌نژاد با اشاره به اینکه در ارتباط با بنزین با این مسئله روبه‌رو هستیم که این روزها بحث آن بسیار مطرح است و در محافل کارشناسی بررسی می‌شود، گفت: واقعیت غیرقابل کتمان این است که بخشی از منابع ارزی کشور بابت واردات بنزین هزینه می‌شود و حجم آن قابل‌ملاحظه است.

وی ادامه داد: این امکان وجود دارد که با اتخاذ تدابیری، حجم واردات و منابع ارزی تخصیص‌یافته را به حداقل برسانیم و این هدف دست‌یافتنی است.

تمرکز صنعت نفت بر اجرای پروژه‌های بزرگ

وزیر نفت گفت: به دنبال اجرای طرح‌های بزرگی هستیم که برنامه‌ریزی آن‌ها انجام شده است. تعدادی سازوکارها نیز وجود دارد که فرایند اجرایی پروژه‌ها به آن‌ها وابسته است و ما در حال پیگیری آن‌ها هستیم.

پاک‌نژاد افزود: برای تمرکز بر اجرای پروژه‌های بزرگ کشور به مصوبه‌هایی نیاز داریم، یکی از این پروژه‌ها میدان آزادگان است؛ توسعه یکپارچه میدان آزادگان، یعنی آزادگان شمالی و جنوبی که پیش از این به‌عنوان دو طرح جداگانه تفکیک می‌شدند، در حالی که یک مخزن هستند.

توقف واردات گازوئیل پس از سال‌ها

پاک‌نژاد یکی دیگر از دستاوردهای قابل‌ملاحظه را توقف واردات گازوئیل اعلام و تصریح کرد: توقف واردات گازوئیل دستاورد قابل‌ملاحظه است زیرا ما تا سال 1404 و اوایل این سال واردکننده گازوئیل بودیم.

وی افزود: افزون بر واردات بنزین، واردکننده گازوئیل هم بودیم اما با اجرای اقدام‌هایی در زمینه مسائل فنی پالایشگاه‌ها و بخشی هم مربوط به افزایش خوراک آنها، چند ماهی است که واردات گازوئیل نداریم.

وزیر نفت ادامه داد: حتی در شرایطی قرار گرفتیم که نه‌تنها ذخیره‌سازی گازوئیل مورد نیاز نیروگاه‌ها را نسبت به زمان مشابه پارسال افزایش دادیم، بلکه مقداری هم مازاد داریم، به‌طوری که برای صادرات مقدار مازاد با یکی از وزیران کشورهای همسایه گفت‌وگو داشتم، بی‌نیازی از واردات گازوئیل از دستاوردهای قابل توجه است؛ امیدواریم روزی برسد که در مورد بنزین هم با اتخاذ تدابیر مناسب به نقطه‌ای برسیم که واردات نداشته باشیم.

ماجرای «ولش کن» و کتابی که رئیس‌جمهوری به وزیر نفت داد

پاک‌نژاد به یکی از گفت‌وگوهای خود با رئیس‌جمهوری اشاره کرد و گفت: در یکی از بحث‌ها که در چهارچوب همین خصلت کمال‌گرایی رئیس‌جمهوری مطرح شد، ایشان عبارت معروف «ولش کن» را درباره موضوعی به کار برد.  من موضوع را رها نکردم و دوباره آن را پیگیری کردم و گفتم: «آقای رئیس، این موضوع به این شکل است.»

وی ادامه داد: ایشان گفتند: «بابا، ولش کن» و پس از اندکی گفت‌وگو، دید ممکن است این موضوع همچنان در ذهن من باقی مانده باشد؛ بنابراین خلاصه‌ای از کتابی به نام «ولش کن» را به من دادند. کتاب بسیار جذابی بود و به واقع به انسان آرامش می‌دهد. ایشان گفت: «ببین، من هرچه می‌گویم ولش کن، تو گوش نمی‌کنی؛ این را بخوان.»

وزیر نفت تصریح کرد: این «ولش کن» را ایشان مبتنی بر یک نظریه رفتاری مطرح می‌کند. عبارت ساده‌ای است، اما پشت آن یک سازوکار تعامل اجتماعی انسان‌ها وجود دارد.

پاک‌نژاد ادامه داد: این سازوکار به نحوه رفتار ما در جامعه مربوط می‌شود؛ اینکه چگونه بتوانیم در عرصه‌های مختلف، در خانواده، با دوستان، در محیط کار و در عرصه‌های مدیریتی، کاری و شغلی رفتار کنیم. حتی مباحث خانوادگی را نیز می‌توان به این موضوع مرتبط کرد. این الگو بسیار آرامش‌بخش است و تأکید من این است که این عبارت تنها یک عبارت عامیانه ساده نیست، بلکه یک الگوی رفتار اجتماعی پشت آن وجود دارد.

وزیر نفت تصریح کرد: رمز موفقیت طرح‌های صرفه‌جویی، همراهی مردم است. البته ابتدا باید اطلاع‌رسانی به‌موقع انجام شود و توضیحات کامل و اقناع‌کننده به مردم ارائه کنیم. مردم وقتی توجیه شوند، همراهی می‌کنند. این ویژگی مردم نجیب و اصیل ایران است و در این حوزه باور دارم که مردم عزیزمان همراهی خواهند کرد.