پیوستن به فولاد مبارکه، سفیددشت را به «دریایی از دانش» متصل کرد

ایمان سلیمانی، مدیر ارشد بهره‌برداری شرکت فولاد سفیددشت چهارمحال و بختیاری، در تشریح روند توسعه این شرکت از آغاز تا امروز، با اشاره به پیشینه طرح‌های استانی فولاد اظهار کرد: فولاد سفیددشت یکی از هفت طرح استانی فولاد بود که در سال 1386 کلنگ آن به زمین خورد. این طرح‌ها با دو واحد اصلی آهن‌سازی و فولادسازی طراحی شده بودند و برای هر بخش نیز ظرفیت 800 هزار تن در نظر گرفته شده بود.

او افزود: تا سال 1390 تمرکز اصلی بر ساخت و راه‌اندازی واحد احیا قرار داشت و به همین دلیل میزان پیشرفت این بخش از واحد فولادسازی بیشتر بود، اما از همان سال به‌دلیل کمبود منابع مالی، پروژه عملاً متوقف شد و روند توسعه آن با وقفه مواجه شد.

سال 1393؛ آغاز فصل تازه برای سفیددشت

سلیمانی در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار ایراسین با اشاره به نقطه عطف این شرکت در سال 1393 گفت: در آن سال دو اتفاق مهم به‌صورت هم‌زمان رخ داد؛ نخست این‌که فولاد سفیددشت به گروه فولاد مبارکه پیوست و هم‌زمان سیاست واگذاری 65 درصد سهام برخی از طرح‌های استانی فولاد در دستور کار دولت قرار گرفت.

به گفته مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت، از میان این طرح‌ها، سهام پنج طرح واگذار شد تا سهام‌داران عمده جدید، تکمیل و راه‌اندازی آن‌ها را برعهده بگیرند و دولت نیز منابع خود را صرف دو طرح دیگر کند. در همین چارچوب، فولاد سفیددشت به‌دلیل قرابت مکانی و شرایط موجود، به فولاد مبارکه واگذار شد.

او ادامه داد: با ورود فولاد مبارکه به ترکیب سهام‌داری فولاد سفیددشت، تزریق منابع مالی آغاز شد و همین مسئله در سال 1393 شتاب ویژه‌ای به تکمیل پروژه واحد احیا داد. در نتیجه، فولاد سفیددشت توانست در میان هفت طرح استانی، به‌عنوان نخستین طرح، واحد احیای خود را در آبان‌ماه 1395 به بهره‌برداری برساند.

نخستین موفقیت بزرگ؛ راه‌اندازی واحد احیا

سلیمانی با اشاره به مسیر بهره‌برداری از واحد احیا تصریح کرد: پس از راه‌اندازی، فرآیند تولید در این واحد به‌خوبی مسیر یادگیری و تثبیت را طی کرد و توانست به‌تدریج به پایداری برسد. این روند در نهایت باعث شد فولاد سفیددشت در سال 1399 به ظرفیت اسمی 800 هزار تن در واحد احیا دست پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: با وجود این موفقیت، از سال 1400 تا 1403 محدودیت‌های انرژی به‌ویژه در حوزه گاز، فشار قابل‌توجهی بر تولید وارد کرد و روند عملکرد واحد احیا در سال‌های 1402 و 1403 نزولی شد؛ به‌طوری‌که تولید این واحد در سال 1403 به حدود 700 هزار تن رسید.

مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت افزود: با این حال، در سال گذشته و با پیگیری‌های صورت گرفته، امکان دریافت سهمیه انرژی افزایش یافت و واحد احیا توانست به تولید 840 هزار تن برسد؛ رقمی که 20 درصد بیشتر از سال 1403 و حدود 5 درصد بالاتر از ظرفیت اسمی بود و بهترین عملکرد این واحد در طول سال‌های فعالیت آن به شمار می‌رود.

او همچنین اعلام کرد: تا پایان سال 1404، تولید تجمعی واحد احیای فولاد سفیددشت به حدود 6 میلیون و 700 هزار تن رسیده است.

فولادسازی سفیددشت؛ نخستین فولادسازی ایرانی با فناوری بومی

سلیمانی در ادامه با اشاره به روند تکمیل واحد فولادسازی گفت: پس از راه‌اندازی واحد احیا در سال 1395، تکمیل واحد فولادسازی از سال 1396 در دستور کار قرار گرفت و پروژه آن وارد فاز پیشرفت اجرایی شد.

او افزود: واحد فولادسازی و ریخته‌گری فولاد سفیددشت از یک ویژگی ممتاز برخوردار است؛ این مجموعه نخستین واحد فولادسازی و ریخته‌گری کشور به شمار می‌رود که با دانش و فناوری ایرانی ساخته شده است. در شرایطی که بخش عمده واحدهای فولادسازی کشور مبتنی بر فناوری شرکت‌های خارجی، به‌ویژه اروپایی، هستند، سفیددشت از منظر بومی‌سازی فناوری، جایگاه ویژه‌ای دارد.

به گفته مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت، فرآیند پیش‌راه‌اندازی، راه‌اندازی و بهره‌برداری این واحد از سال 1401 آغاز شد و در سال 1403 مقدمات آن تکمیل شد. سپس در سال 1404 و پس از افتتاح رسمی کارخانه توسط رئیس‌جمهور در شهریورماه سال گذشته، این واحد توانست به تولید حدود 222 هزار تن دست یابد.

تغییر اولویت از تأمین درون‌گروهی به مصرف داخلی مجموعه

سلیمانی با تشریح نقش سفیددشت در زنجیره گروه فولاد مبارکه اظهار کرد: پیش از راه‌اندازی واحد فولادسازی، تقریباً تمام محصول تولیدی واحد آهن‌سازی فولاد سفیددشت در گروه فولاد مبارکه مورد استفاده قرار می‌گرفت و در عمل، راه‌اندازی واحد احیا از سال 1395 در این 9 سال، کمک مهمی به افزایش تولید در مجموعه گروه داشته است.

او ادامه داد: با راه‌اندازی واحد فولادسازی، اولویت مصرف به داخل مجموعه سفیددشت منتقل شد، اما همچنان به‌دلیل بالاتر بودن ظرفیت تولید واحد آهن‌سازی نسبت به فولادسازی، بخشی از آهن اسفنجی در اختیار گروه فولاد مبارکه قرار می گیرد.

مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت تأکید کرد: با توجه به این‌که واحد آهن‌سازی مسیر یادگیری خود را طی کرده و از پایداری بیشتری برخوردار است، اما واحد فولادسازی تازه وارد مدار شده، برنامه‌ریزی شرکت برای سال 1405 این بود که تولید واحد فولادسازی به بیش از 500 هزار تن برسد و هم‌زمان ظرفیت اسمی واحد احیا نیز به‌طور کامل محقق شود.

حمله 11 فروردین؛ خسارت سنگین و بازسازی فشرده

سلیمانی در بخش دیگری از سخنان خود به حمله‌ای که در 11 فروردین 1404 به این مجموعه وارد شد اشاره کرد و گفت: فولاد سفیددشت هم‌زمان با فولاد مبارکه، ساعت 23 ، مورد حمله دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی قرار گرفت و هر دو واحد تولیدی شرکت، یعنی آهن‌سازی و فولادسازی، هدف اصابت قرار گرفتند.

او توضیح داد: در این حمله، دو موشک به واحد احیا و دو موشک دیگر به واحد فولادسازی اصابت کرد. در واحد فولادسازی، به‌دلیل آن‌که انفجار در سقف رخ داد و اصابت مستقیمی به کوره‌های EAF و LF و ماشین ریخته‌گری صورت نگرفت، حجم تخریب کمتر بود؛ اما در واحد احیا، موشک‌ها مستقیماً به کوره احیا برخورد کردند و به همین دلیل، میزان خسارت در این بخش بسیار سنگین‌تر بود.

به گفته مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت، از همان بازه زمانی تا آتش‌بس، یعنی از 12 تا 20 فروردین، برنامه‌ریزی‌های لازم برای ورود سریع به فاز بازسازی انجام شد و بلافاصله پس از آغاز آتش‌بس، عملیات بازسازی با سرعت در دستور کار قرار گرفت.

بازگشت سریع فولادسازی به مدار تولید

سلیمانی با اشاره به ابعاد فنی بازسازی واحد فولادسازی گفت: هرچند اصابت مستقیم به تجهیزات اصلی فولادسازی صورت نگرفته بود، اما تقریباً همه تجهیزات اساسی این واحد از ترکش‌های ناشی از انفجار آسیب دیده بودند؛ از بنده کوره و جداره‌های سقفی گرفته تا سیستم‌های حرکتی الکترودها، تجهیزات برقی و سیستمهای سیالات.

او افزود: با برنامه‌ریزی منسجم و تلاش شبانه‌روزی همکاران، عملیات بازسازی واحد فولادسازی با صرف بیش از 3 هزار نفر ساعت کار روزانه و در مجموع حدود 150 هزار نفر ساعت کار تعمیراتی، در کمتر از 40 روز انجام شد و این واحد در 28 اردیبهشت‌ماه به مدار تولید بازگشت.

به گفته وی، از 29 اردیبهشت‌ماه تولید در این واحد از سر گرفته شد و در همان خردادماه نیز رکورد تازه‌ای در تولید ماهانه به ثبت رسید؛ به‌طوری‌که تولید از مرز 43 هزار تن عبور کرد و از رکورد قبلی که در آذرماه سال گذشته ثبت شده بود، فراتر رفت.

مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت خاطرنشان کرد: ظرفیت این واحد حدود 67 هزار تن در ماه است و ثبت تولید 43 هزار تنی، با توجه به شرایط حادثه، دوره یادگیری و محدودیت‌های موجود، عملکردی قابل قبول ارزیابی می‌شود.

او افزود: با وجود محدودیت‌های برق در تیرماه و مردادماه، فولاد سفیددشت توانست به‌طور کامل به تعهد خود در قبال فولاد مبارکه برای تأمین اسلب عمل کند و برنامه‌ریزی این است که امسال با وجود از دست رفتن حدود دو ماه به‌دلیل اصابت و خرابی، تولید اسلب از مرز 400 هزار تن عبور کند؛ معادل حداقل 50 درصد ظرفیت اسمی. البته در صورت کاهش شدت محدودیت‌های برق، این رقم می‌تواند افزایش یابد.

احیای مستقیم نیز به مدار بازگشت

سلیمانی در ادامه از روند بازسازی واحد احیا سخن گفت و بیان کرد: عملیات بازسازی این واحد نیز از همان بازه زمانی آغاز شد، اما به‌دلیل گستردگی بالای حجم خسارت، میزان کار در آن به‌مراتب سنگین‌تر بود. در مجموع حدود 500 هزار نفرساعت کار برای بازسازی واحد احیا صرف شد تا این بخش نیز در 29 تیرماه 1404 دوباره به مدار تولید بازگردد.

او افزود: از ابتدای مردادماه، فرآیند تولید در واحد احیا از سر گرفته شد و با توجه به پیش‌بینی محدودیت مصرف گاز در زمستان، تلاش شد تولید این واحد با ملاحظات لازم آغاز شود تا بخشی از اقدامات اصلاحی نیز در دوره محدودیت زمستانی اجرایی شود.

با وجود محدودیت‌های برق در تیرماه و مردادماه، فولاد سفیددشت توانست به‌طور کامل به تعهد خود در قبال فولاد مبارکه برای تأمین اسلب عمل کند و برنامه‌ریزی این است که امسال با وجود از دست رفتن حدود دو ماه به‌دلیل اصابت و خرابی، تولید اسلب از مرز 400 هزار تن عبور کند

آب؛ از پساب بروجن تا برنامه خرید پساب شهرکرد

مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت در تشریح برنامه‌های زیرساختی شرکت در حوزه آب گفت: از سال 1398، تمام آب مورد نیاز فرآیند تولید واحد احیا از محل پساب بروجن تأمین می‌شود. برای این منظور، در سال‌های 1396 و 1397 خرید پساب بروجن برای مدت 25 سال انجام شد و 100 لیتر بر ثانیه پساب خریداری شد.

او اضافه کرد: برای انتقال این آب، یک خط انتقال اختصاصی 35 کیلومتری احداث شده و یک تصفیه‌خانه کامل با ظرفیت 240 لیتر بر ثانیه، معادل 850 مترمکعب در ساعت، نیز احداث و در حال تکمیل و راه‌اندازی است. به همین دلیل، در حوزه آب، واحد احیا با چالشی مواجه نبوده است

سلیمانی ادامه داد: همین نقشه راه برای واحد فولادسازی نیز دنبال شد. در شرایطی که واحد احیا حداکثر 40 لیتر بر ثانیه مصرف داشت و از 100 لیتر پساب موجود استفاده می‌کرد، برای تأمین نیاز واحد فولادسازی که مصرف آن حدود 100 لیتر بر ثانیه است، تأمین منابع جدید در دستور کار قرار گرفت. در این راستا، 20 لیتر بر ثانیه پساب فرادنبه خریداری منعقد شد.

او افزود: با این حال، برای تأمین پایدار آب در سال‌های آتی، نگاه شرکت به پروژه‌های بزرگ‌تر معطوف شد و به همین دلیل، خرید پساب شهرکرد به‌عنوان مرکز استان در قالب یک کنسرسیوم در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس این برنامه، 120 لیتر بر ثانیه پساب نیز از این مسیر تأمین خواهد شد و یک خط انتقال اختصاصی جدید از شهرکرد تا شرکتهای مصرف کننده احداث می‌شود.

به گفته وی، تصفیه‌خانه در حال احداث فولاد سفیددشت یکی از پیشرفته‌ترین تصفیه‌خانه‌های پساب از منظر کیفی خواهد بود و آب مورد نیاز فرآیندهای مختلف صنعتی و فرآیندی را با استاندارد لازم تأمین خواهد کرد.

گاز و برق؛ از مصرف بالا تا برنامه نیروگاه خورشیدی

سلیمانی در ادامه به وضعیت انرژی در این مجموعه اشاره کرد و گفت: اقداماتی که فولاد مبارکه برای ورود به میدان‌های گازی و تأمین پایدار گاز واحدهای تولیدی گروه دنبال می‌کند می‌تواند برای مجموعه‌هایی مانند فولاد سفیددشت نیز پشتوانه مهمی باشد.

مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت در خصوص برق نیز اظهار کرد: با هماهنگی گروه فولاد مبارکه مجموعه اقداماتی برای تأمین برق پایدار در حال انجام است ضمن آنکه منطقه سفیددشت از ظرفیت راهبردی برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی برخوردار بوده که در همین راستا، رایزنی‌ها و برنامه‌ریزی‌هایی با محوریت گروه فولاد مبارکه برای سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه خورشیدی در این منطقه در حال انجام است.

به گفته سلیمانی، در صورت ورود نیروگاه‌های در حال احداث فولاد مبارکه به مدار، بخش قابل‌توجهی از نیاز انرژی الکتریکی واحدهای تولیدی گروه تأمین خواهد شد و این موضوع برای فولاد سفیددشت نیز اهمیت اساسی دارد.

ارزش افزوده پیوستن به فولاد مبارکه؛ از دانش تا تاب‌آوری

مدیر ارشد بهره‌برداری فولاد سفیددشت در جمع‌بندی سخنان خود، مهم‌ترین دستاورد پیوستن این شرکت به گروه فولاد مبارکه را بهره‌مندی از سرمایه انسانی و دانش انباشته این گروه دانست و اظهار کرد: بزرگ‌ترین سرمایه هر سازمانی نیروی انسانی آن است و شاید مهم‌ترین ثمره پیوستن فولاد سفیددشت به فولاد مبارکه این بود که این شرکت به دریایی از دانش متصل شد.

انتقال تجربه و دانش در همه سطوح، از حوزه‌های مدیریتی تا سطوح عملیاتی و اپراتوری، باعث شد ظرفیت بالقوه نیروی انسانی جوان فولاد سفیددشت بالفعل شود و همین سرمایه انسانی، پایه اصلی موفقیت‌های این مجموعه را شکل دهد

او ادامه داد: انتقال تجربه و دانش در همه سطوح، از حوزه‌های مدیریتی تا سطوح عملیاتی و اپراتوری، باعث شد ظرفیت بالقوه نیروی انسانی جوان فولاد سفیددشت بالفعل شود و همین سرمایه انسانی، پایه اصلی موفقیت‌های این مجموعه را شکل دهد.

سلیمانی افزود: همین نیروی انسانی در بازسازی پس از حادثه نیز نقش‌آفرین بود. در ساعات اولیه پس از اصابت، برآوردها از شدت خسارت به‌گونه‌ای بود که تصور می‌شد کارخانه برای یک سال از مدار تولید خارج شود، اما همراهی نیروهای جوان سفیددشت با نیروهای باتجربه فولاد مبارکه، این مجموعه را در زمانی کوتاه به مدار بازگرداند.

او در ادامه به نقش فولاد مبارکه در کاهش چالش‌های تأمین و فروش اشاره کرد و گفت: فولاد مبارکه هم در تأمین مواد اولیه، از جمله گندله، و هم در فروش محصول و دسترسی به بازار هدف، پشتیبان مهمی برای سفیددشت بوده است. همچنین انتقال دانش فنی، استفاده از تجربیات تعمیراتی و بهره‌گیری از پیمانکاران آموزش‌دیده در دانشگاه فولاد مبارکه، زمان توقف‌ها را کاهش داده و سطح آمادگی عملیاتی را افزایش داده است.

ایمنی؛ خط قرمز بهره‌برداری در سفیددشت

سلیمانی در پایان با تأکید بر اهمیت ایمنی در فعالیت‌های تولیدی گفت: یکی از موضوعات بسیار مهم در فولاد سفیددشت، توجه جدی به ایمنی بوده است. خوشبختانه تاکنون حادثه منجر به فوت در این مجموعه رخ نداده و این موضوع با وجود حجم بالای تولید، اهمیت بالایی دارد.

او خاطرنشان کرد: اگر تاکنون تولید قابل توجهی در واحدهای آهن‌سازی و فولادسازی این شرکت محقق شده، ارزش اصلی در این است که این تولید با رعایت اصول ایمنی انجام شده است. واقعیت آن است که تولید، زمانی معنا و ارزش واقعی دارد که ایمن باشد